Thị trường vàng toàn cầu vừa chứng kiến một cú sốc chưa từng có trong lịch sử: giá vàng thế giới lao dốc mạnh, có thời điểm mất hơn 400 USD chỉ trong vài giờ, ngay sau chuỗi tăng như tên lửa liên tiếp phá đỉnh. Đợt điều chỉnh này, dù được cảnh báo trước, vẫn khiến giới đầu tư và chuyên gia tài chính bàng hoàng về cường độ và tốc độ. Trong nước, giá vàng miếng SJC cũng phản ứng mạnh, giảm tới hơn 11 triệu đồng/lượng so với đỉnh gần 191 triệu đồng/lượng thiết lập trước đó. Vậy điều gì đã xảy ra, và liệu đây là dấu chấm hết cho cơn sốt vàng hay chỉ là một đợt điều chỉnh kỹ thuật cần thiết.

Cú Sốc Lịch Sử Trên Thị Trường Vàng Thế Giới

Trong phiên giao dịch đêm 29/1 (theo giờ Việt Nam), thị trường vàng quốc tế đã ghi nhận một diễn biến có thể gọi là “lịch sử”. Sau khi liên tiếp chinh phục các đỉnh cao mới và tiến sát ngưỡng 5.600 USD/ounce, giá vàng bất ngờ lao dốc không phanh, có lúc chạm vùng 5.150 USD/ounce. Mức giảm tuyệt đối lên tới khoảng 450 USD, tương đương tỷ lệ giảm 8% – một cú điều chỉnh với quy mô chưa từng thấy cả về giá trị lẫn phần trăm.

• Sốc về quy mô: Trong nhiều năm trước, một phiên giảm 50-100 USD đã được coi là biến động mạnh. Ngay cả trong năm 2025 với nhiều biến động, mức giảm 150-200 USD cũng là hiếm gặp. Vì vậy, việc vàng mất 450 USD trong một phiên là điều chưa có tiền lệ kể từ những năm 1980.

• Sốc về tốc độ: Thời điểm vàng rơi mạnh nhất diễn ra trong khoảng 9-10h tối (giờ Việt Nam), khi giá giao ngay trên thị trường Mỹ “bốc hơi” từ 5.550 USD xuống 5.150 USD chỉ trong nháy mắt. Đây là khoảng thời gian cực ngắn cho một cú sụt giảm khủng khiếp như vậy.

• Bạc cũng không ngoại lệ: Cùng chịu chung sức ép bán tháo, giá bạc cũng sụt giảm mạnh từ đỉnh khoảng 120 USD/ounce xuống gần 108 USD/ounce, tương đương mức giảm 6,7%.

Thị Trường Vàng Trong Nước: SJC Giảm Sốc Hơn 11 Triệu Đồng/Lượng

Làn sóng bán tháo từ thị trường quốc tế nhanh chóng lan tỏa đến thị trường trong nước. Tại phiên giao dịch ngày 29/1, giá vàng miếng SJC trong nước đã có lúc chạm đỉnh trên 191 triệu đồng/lượng (giá bán). Tuy nhiên, sang ngày 30/1, thị trường mở cửa với màn lao dốc.

Chỉ trong buổi sáng, giá vàng miếng SJC đã giảm tới 5,1 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều mua vào và bán ra. Đến khoảng 9h20, mức giá bán ra được các doanh nghiệp lớn niêm yết chỉ còn 180,1 triệu đồng/lượng, giảm sâu so với đỉnh. Như vậy, tính từ đỉnh cao trên 191 triệu đồng/lượng, vàng SJC đã mất giá hơn 11 triệu đồng/lượng – một mức điều chỉnh cực kỳ mạnh trong lịch sử gần đây. Giá bạc trong nước cũng điều chỉnh về vùng 115,6 – 119,2 triệu đồng/kg.

Nguyên Nhân Nào Đằng Sau Cú Lao Dốc Lịch Sử?

Các chuyên gia thị trường nhất trí cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ hoạt động chốt lời ồ ạt sau một đợt tăng giá quá nóng và kéo dài. Giá vàng đã tăng gần 30% chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, và tăng 65% trong năm 2025. Bạc thậm chí còn tăng với tốc độ chóng mặt hơn với mức tăng 150% trong năm. Đà tăng này, đặc biệt là cú nhảy hơn 300 USD trong phiên 29/1, đã tạo ra áp lực chốt lời cực lớn.

• Bán tháo dây chuyền: Hoạt động chốt lời ban đầu đã kích hoạt các lệnh bán tháo cắt lỗ, đặc biệt là từ các hợp đồng bán khống trước đó bị thua lỗ nặng do xu hướng tăng liên tục. Điều này tạo ra hiệu ứng domino, đẩy giá xuống nhanh hơn.

• Cảnh báo từ trước: Trên thực tế, nhiều tổ chức tài chính lớn như TD Securities đã cảnh báo về khả năng điều chỉnh mạnh, đặc biệt là với bạc. Một số tổ chức thậm chí đã thực hiện các vị thế bán khống trước đó.

So Sánh Với Đợt Điều Chỉnh Tháng 10/2025: Có Gì Khác Biệt?

Đây không phải là đợt điều chỉnh mạnh đầu tiên. Cuối tháng 10/2025, vàng cũng từng giảm khoảng 8% (từ 4.360 USD về 3.930 USD/ounce). Tuy nhiên, có sự khác biệt rõ ràng:

• Năm 2025 (tháng 10): Đợt giảm diễn ra từ từ trong khoảng một tuần, cho phép thị trường có thời gian tiêu hóa và phản ứng.

• Đợt giảm hiện tại (tháng 1): Diễn ra cực kỳ bất ngờ và nhanh chóng, phần lớn biến động tập trung trong vài giờ đồng hồ. Tuy nhiên, lực hồi phục cũng rất mạnh mẽ, giá vàng nhanh chóng lấy lại phần lớn mức giảm, phục hồi lên vùng 5.450 USD chỉ sau cú rơi xuống 5.150 USD. Điều này cho thấy lực mua ở các vùng giá thấp vẫn rất dồi dào.

Triển Vọng Giá Vàng Trung Và Dài Hạn: Vẫn Lạc Quan?

Mặc dù trải qua cú sốc ngắn hạn, phần lớn dự báo trung và dài hạn cho vàng vẫn tích cực, dựa trên nền tảng các yếu tố cơ bản hỗ trợ vẫn còn nguyên vẹn:

1. Bất ổn địa chính trị gia tăng: Căng thẳng tại Trung Đông, Ukraine cùng các điểm nóng chính trị khác tiếp tục thúc đẩy nhu cầu tìm đến kênh trú ẩn an toàn.

2. Xu hướng phi USD hóa: Lo ngại về nợ công Mỹ và tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) thúc đẩy các ngân hàng trung ương (đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ, Nga) tiếp tục mua vàng để đa dạng hóa dự trữ.

3. Chính sách tiền tệ nới lỏng: Làn sóng cắt giảm lãi suất hoặc bơm tiền từ các nền kinh tế lớn làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản sinh lãi và thúc đẩy dòng tiền chảy vào vàng.

4. Nhu cầu từ khu vực tư nhân: Không chỉ các tổ chức, giới đầu tư cá nhân và cả các doanh nghiệp tư nhân cũng đang tăng cường nắm giữ vàng như một công cụ phòng ngừa rủi ro.

Cú lao dốc lịch sử của giá vàng chủ yếu là hệ quả của việc điều chỉnh kỹ thuật cần thiết sau một đợt tăng quá nóng, được kích hoạt bởi hoạt động chốt lời và bán tháo dây chuyền. Trong ngắn hạn, thị trường có thể còn biến động và cần thời gian để ổn định tâm lý. Tuy nhiên, với các yếu tố nền tảng vẫn hỗ trợ mạnh mẽ, triển vọng trung và dài hạn của vàng vẫn được đánh giá tích cực. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến thị trường, quản lý rủi ro chặt chẽ và có chiến lược phù hợp trong bối cảnh biến động gia tăng.